آشنایی با سبدگردانی اختصاصی

 سبدگردانی
در بازار سرمایه، سبد به ترکیبی از اوراق بهادار مختلف اطلاق می شود که به جهت کاهش ریسک سرمایه گذاری تشکیل می‌گردد. سهام مختلف از لحاظ ریسک و بازده با یکدیگر متفاوت می باشند که با استفاده از ترکیب همین تفاوت ها در یک سبد می‌توان به سطح مشخصی از بازدهی با ریسک کمتر دست پیدا نمود. طبق قانون، سبدگردانی عبارت است از: تصميم به خريد، فروش يا نگهداری اوراق بهادار به‌نام سرمايه‌گذار معين توسط سبدگردان در قالب قراردادي مشخص، به منظور كسب انتفاع براي سرمايه‌گذار

قرارداد سبدگردانی
جهت تشکیل سبد سرمایه‌گذاری، قراردادی بین سرمایه‌گذار و سبدگردان منعقد خواهد شد. این قرارداد در سه نسخه تهیه و تنظیم می‌گردد. یک نسخه از قرارداد در اختیار سازمان بورس اوراق بهادار و دو نسخه دیگر در اختیار طرفین قرارداد یعنی سرمایه‌گذار و سبدگردان قرار خواهد گرفت. آورده سرمایه‌گذار برای تشکیل سبد می‌تواند ترکیبی از اوراق بهادار و آورده نقدی باشد. در صورتی که آورده مشتری، اوراق بهادار باشد فرم آورده غیر نقدی تشکیل سبد سهام باید تکمیل گردد. سرمایه‌گذار با امضاء قرارداد سبدگردانی، سبدگردان را جهت شرکت در مجامع و اعمال حق رای سهام و دریافت سود سهام ، وکیل خود قرار می‌دهد . سبدگردان وظیفه و وکالت دارد که کلیه منافع و مزایا دارایی‌های سبد هر سرمایه‌گذار را دریافت و به آن سبداختصاصی اضافه نماید.
 
تشکیل سبد اختصاصی
به منظور تشکیل سبد اختصاصی، سبدگردان ضمن بررسی اهداف و میزان ریسک‌پذیری سرمایه‌گذار، پروفایل ریسک و بازدهی را برای هر سرمایه‌گذار تهیه می‌نماید. در این فرآیند سرمایه گذار ضمن ابراز اطلاعات شخصی و سوابق سرمایه‌گذاری به تکمیل پرسشنامه تعیین میزان ریسک پذیری اقدام می‌نماید. اطلاعات سرمایه‌گذار توسط کارشناسان و تحلیلگران بخش سبدگردانی ارزیابی و نتیجه آن به اطلاع سرمایه‌گذار می‌رسد. نتیجه ارزیابی پس از تأیید، توسط ایشان مبنای تصمیم‌گیری در فرآیند سبدگردانی قرار می‌گیرد. لذا پاسخ صحیح و با دقت به سوالات موجود در فرم‌های ارزیابی توان مشتری در تعیین ترکیب دارایی‌های سبد بسیار مؤثر است.. اطلاعات سرمایه‌گذار نزد سبدگردان محرمانه تلقی می‌گردد و سبدگردان ملزم به حفظ اسرار سرمایه‌گذار است. سبدگردان گزارشات ماهانه عملکرد سبد را در مهلت‌های مقرر در قرارداد سبد تهیه و برای سرمایه‌گذار ارسال می‌نماید. همچنین سرمایه‌گذار از طریق سایت کارگزاری و با استفاده از نام کاربری و رمز عبور اختصاصی به گزارشات دوره‌ای سبد خویش دسترسی خواهد داشت. سرمایه‌گذار در طی دوره قرارداد سبدگردانی امکان برداشت و یا واریز وجه به سبد را دارد. این فرآیند ضمن تنظیم متمم و تأیید آن توسط طرفین قرارداد به اطلاع سازمان بورس و اوارق بهادار خواهد رسید. علاوه بر سازمان بورس و اوراق بهادار به عنوان نهاد ناظر بر فعالیت سبدگردانی، همواره یک موسسه حسابرسی مورد اعتماد بورس به عنوان امین، بر فعالیت‌های سبدگردانی و تطبیق آن با قوانین مربوطه نظارت دارد.

مدارک و مراحل مورد نیاز برای تشکیل سبد

 
فرآیند خرید و فروش اوراق بهادار برای سبد
 سبدگردان، خرید و فروش اوراق بهادار برای سرمایه‌گذار را در قالب کد معاملاتی جداگانه‌ای انجام خواهد داد که ترکیبی از شناسه‌های سبدگردان و سرمایه‌گذار است. در صورتی که آورده مشتری به صورت اوراق بهادار باشد اوراق بهادار مذکور پس از انعقاد قرارداد با تأیید سازمان از کد معاملاتی اصلی به کد معاملاتی جدید منتقل می‌گردد.

فرآیند گزارش­دهی
 سرمایه‌گذار، گزارش عملکرد سبد خود را در طی دوره‌های مشخصی که در قرارداد تعیین می‌شود دریافت می‌نماید. در صورتی که سرمایه‌گذار گزارش خاصی (به غیر از مواردی که در قرارداد ذکر شده و سبدگردان ملزم به ارائه آن است) را درخواست کند، در ازای دریافت گزارش ویژه هزینه‌ای پرداخت می‌گردد.

هزینه‌های سبدگردانی

خاتمه قرارداد سبدگردانی
پس از پایان مهلت قرارداد سبدگردانی و عدم تمدید آن، سبدگردان مجاز نیست تغییری در سبد بدهد، و کل وجوه سبد را ظرف دو روز کاری به سرمایه­گذار پرداخت نماید. و سایر دارایی­های سبد را درصورت عدم درخواست فروش سایر دارایی­ها توسط سرمایه­گذار باید نسبت به انتقال دارایی­ها به سرمایه­گذار اقدام نماید.